v

OGÓLNE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY 7

 

niedostateczny

• poziom umiejętności i wiadomości objętych wymaganiami edukacyjnymi klasy 7 uniemożliwia osiąganie celów polonistycznych
• uczeń nie potrafi wykonać zadań o niewielkim poziomie trudności

 

dopuszczający

• poziom umiejętności i wiadomości objętych wymaganiami edukacyjnymi klasy 7 umożliwia osiąganie celów polonistycznych
• uczeń potrafi wykonać zadania teoretyczne i praktyczne o niewielkim poziomie trudności

 

dostateczny

• poziom zdobytych umiejętności i wiadomości objętych wymaganiami edukacyjnymi klasy 7 pozwala na rozwijanie kompetencji ujętych w programie i wynikających
  z podstawy programowej
• uczeń wykonuje zadania teoretyczne i praktyczne typowe o średnim poziomie trudności ujętych w programie i wynikających z podstawy programowej

 

dobry

• uczeń poprawnie stosuje wiadomości i umiejętności ujęte w programie nauczania
  i wynikające z podstawy programowej, rozwiązuje samodzielnie typowe zadania teoretyczne i praktyczne

 

bardzo dobry

• uczeń sprawnie się posługuje zdobytymi wiadomościami, rozwiązuje samodzielnie problemy teoretyczne i praktyczne ujęte w programie nauczania i wynikające
  z podstawy programowej, potrafi zastosować poznaną wiedzę do rozwiązywania zadań i problemów w nowych sytuacjach

 

celujący

• uczeń biegle się posługuje zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami w rozwią­zywa­niu problemów teoretycznych i praktycznych objętych programem nauczania i wynikających z podstawy programowej, proponuje rozwiązania nietypowe; jest twórczy, rozwija własne uzdolnienia

 

 

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DLA KLASY 7

 

Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań kryterialnych na ocenę dopuszczającą.

Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który:

Kształcenie literackie i kulturowe

SŁUCHANIE

• uważnie słucha wypowiedzi kolegów i nauczyciela
• wyraża prośbę o powtórzenie wypowiedzi
• mówi na temat najważniejszych treści wysłuchanego utworu
• rozumie polecenia
• rozpoznaje fragmenty informacyjne w wysłuchanym tekście
• rozpoznaje emocje towarzyszące osobie wypowiadającej się

 

CZYTANIE UTWORÓW LITERACKICH I ODBIÓR TEKSTÓW KULTURY

• czyta teksty współczesne i dawne
• odczytuje tekst literacki i inne dzieła sztuki (np. obraz, rzeźba, grafika) na poziomie dosłownym, na poziomie krytycznym z pomocą nauczyciela i rówieśników określa temat utworu i poruszony problem, odnosi się do wybranych kontekstów, np. biograficznego, historycznego, kulturowego
• rozpoznaje wypowiedź o charakterze emocjonalnym, argumentacyjnym, wskazuje
  w tekście argumentacyjnym tezę, argument i przykłady
• rozpoznaje w tekście najważniejsze informacje, opinię i fakty, rozróżnia fikcję
  i kłamstwo
• wie, czym jest sugestia, ironia, z pomocą nauczyciela i klasy rozpoznaje aluzję
• rozróżnia elementy tragizmu i komizmu w dziele literackim
• wskazuje nadawcę i adresata wypowiedzi
• dostrzega różne motywy postępowania bohaterów
• odczytując sens utworu, dostrzega podstawowe wartości, takie jak przyjaźń, wierność, patriotyzm; formułuje wnioski
• czyta utwory liryczne i zna cechy liryki jako rodzaju literackiego, zna gatunki należące do liryki: pieśń, tren
• odróżnia osobę mówiącą w wierszu od autora tekstu, bohatera utworu od podmiotu lirycznego
• zna podstawowe środki wyrazu artystycznego wypowiedzi, w tym: neologizm, prozaizm, inwokację
• rozpoznaje obrazy poetyckie w utworze
• czyta utwory epickie i zna cechy epiki jako rodzaju literackiego, zna gatunki należące do epiki
• wymienia elementy konstrukcyjne świata przedstawionego w utworze
• wie, czym się różni fikcja literacka od rzeczywistości
• rozróżnia narrację pierwszo- i trzecioosobową
• rozpoznaje w tekście epickim fragmenty opowiadania i opisu
• odróżnia dramat od innych rodzajów literackich, wskazuje elementy dramatu: akt, scena, tekst główny, didaskalia, monolog i dialog
• rozpoznaje balladę jako gatunek z pogranicza rodzajów literackich
• posługuje się spisem treści, cytatem z poszanowaniem praw autorskich
• rozpoznaje gatunki dziennikarskie: wywiad, artykuł
• wyszukuje informacje w tekście popularnonaukowym, naukowym, publicystycznym
• dostrzega symbole i alegorie w tekstach kultury
• wymienia osoby uczestniczące w procesie powstawania przedstawienia teatralnego oraz filmu (reżyser, aktor, scenograf, charakteryzator)
• zauważa związki między dziełem literackim a innym tekstem kultury
• dokonuje przekładu intersemiotycznego tekstów kultury i interpretacji zjawisk społecznych oraz prezentuje je w ramach różnych projektów grupowych

 

Tworzenie wypowiedzi (elementy retoryki, mówienie i pisanie)

• sporządza w różnych formach notatkę dotyczącą wysłuchanej wypowiedzi
• tworzy plan dłuższej wypowiedzi
• tworzy wypowiedź o charakterze argumentacyjnym, w rozprawce z pomocą nauczyciela formułuje tezę, hipotezę oraz argumenty, samodzielnie podaje przykłady do argumen­tów, wnioskuje
• wypowiada się na temat
• stara się zachować poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną tekstu,
  a w tekstach mówionych zachowuje poprawność akcentowania wyrazów i zdań, dba
  o poprawną wymowę
• stara się o estetyczny zapis wypowiedzi
• wygłasza krótki monolog, podejmuje próbę wygłaszania przemówienia oraz próby uczestniczenia w dyskusji
• przygotowuje wywiad
• streszcza i parafrazuje tekst, w tym tekst popularnonaukowy
• wyraża swoje zdanie i umie je uzasadnić, odnosi się do cudzych poglądów
• pisze opowiadanie odtwórcze i twórcze; wie, jak umieścić dialog w tekście
• opisuje i charakteryzuje postaci rzeczywiste i fikcyjne
• stosuje narrację pierwszo- i trzecioosobową
• opisuje elementy dzieła malarskiego, wykorzystuje z pomocą nauczyciela odpowiednie konteksty
• układa tekst o trójdzielnej kompozycji z uwzględnieniem akapitów, stosuje cytat
• wygłasza z pamięci tekst poetycki

 

Kształcenie językowe (gramatyka języka polskiego, komunikacja językowa i kultura języka, ortografia i interpunkcja)

• wie, czym jest błąd językowy

• ma podstawową wiedzę z zakresu gramatyki języka polskiego:

– fonetyki (zna różnicę między głoską a literą; rozróżnia samogłoski i spółgłoski, głoski dźwięczne, bezdźwięczne, ustne, nosowe), dostrzega rozbieżności pomiędzy mową a pismem

– słowotwórstwa i słownictwa (wie, czym są wyraz podstawowy i pochodny, formant, rdzeń, rodzina wyrazów; rozumie różnicę pomiędzy wyrazem pokrewnym a bliskoznacz­nym, dostrzega zróżnicowanie formantów pod względem ich funkcji), stosuje zasady interpunkcji w ich zapisie, świadomie wzbogaca zasób własnego słownictwa o przysło­wia, powiedzenia, frazeologizmy itp., odróżnia synonimy od homonimów

– fleksji (stosuje wiedzę o częściach mowy w poprawnym zapisie partykuły nie
z różnymi częściami mowy, rozpoznaje imiesłowy, zna zasady ich tworzenia
i odmiany)

– składni (wykorzystuje wiedzę o budowie wypowiedzenia pojedynczego i złożonego
w przekształcaniu zdań pojedynczych na złożone i odwrotnie oraz wypowiedzeń
z imiesłowowym równoważnikiem zdania na zdanie złożone i odwrotnie, dokonuje przekształceń z mowy zależnej na niezależną i odwrotnie

Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który spełnia wymagania kryterialne na ocenę dopuszczającą oraz:

Kształcenie literackie i kulturowe

SŁUCHANIE

• świadomie uczestniczy w sytuacji komunikacyjnej przez uważne słuchanie wypowiedzi innych jej uczestników
• żywo reaguje na wypowiedzi kolegów i nauczyciela, m.in. prosi o jej powtórzenie, uzupełnienie, wyjaśnienie
• określa tematykę wysłuchanego utworu; ocenia wartość wysłuchanego tekstu
• rozróżnia teksty o charakterze informacyjnym
• wybiera potrzebne informacje z wysłuchanego tekstu
• rozpoznaje komizm, kpinę i ironię jako wyraz intencji wypowiedzi

 

CZYTANIE UTWORÓW LITERACKICH I ODBIÓR TEKSTÓW KULTURY

• podejmuje próby samodzielnego odczytania różnych tekstów współczesnych
  i dawnych na poziomie przenośnym, a w ich odczytaniu odnosi się do różnych kontekstów
• nazywa różne motywy postępowania bohaterów
• określa problem poruszony w utworze i ustosunkowuje się do niego
• identyfikuje w tekście poetyckim cechy liryki
• charakteryzuje osobę mówiącą w wierszu
• wskazuje podstawowe środki wyrazu artystycznego wypowiedzi, w tym: neologizm, prozaizm, inwokację
• wyodrębnia w tekście obrazy poetyckie
• rozróżnia takie gatunki poezji, jak pieśń, hymn
• identyfikuje elementy świata przedstawionego w utworze
• odróżnia fikcję literacką od rzeczywistości
• rozumie znaczenie terminów realizm i fantastyka
• odróżnia cechy gatunkowe noweli, powieści, opowiadania
• podaje przykłady utworów należących do literatury dydaktycznej
• zna cechy literatury dydaktycznej, wymienia cechy bajki i ballady
• rozpoznaje cechy dramatu jako rodzaju literackiego w tekście
• samodzielnie wyszukuje potrzebne informacje w odpowiednich źródłach, sporządza prosty przypis
• wyszukuje informacje w indeksie i przypisach
• analizuje symbole i alegorie występujące w tekstach kultury
• dostrzega funkcje środków pozajęzykowych w sztuce teatralnej i filmie
• wskazuje w balladzie elementy typowe dla różnych rodzajów literackich
• analizuje związki między dziełem literackim a innym tekstem kultury
• wskazuje elementy tragizmu i komizmu w dziele literackim

 

Tworzenie wypowiedzi (elementy retoryki, mówienie i pisanie)

• pisze na temat, starając się zachować przejrzystą kompozycję logicznej i spójnej wypowiedzi, wyraża własne zdanie i podaje argumenty na poparcie własnego stanowiska
• zachowuje trójdzielną kompozycję dłuższej wypowiedzi, w tym w przemówieniu
•  stosuje się do zasad poprawnej wymowy oraz norm dotyczących akcentowania wyrazów i zdań, zna wyjątki w akcentowaniu wyrazów,
• rozróżnia środki językowe w zależności od adresata wypowiedzi w oficjalnych
  i nieoficjalnych sytuacjach mówienia
• stosuje zasady etykiety językowej i przestrzega zasad etyki mowy
• uczestniczy w dyskusji zgodnie z zasadami kultury
• dostrzega zjawisko brutalności słownej, kłamstwo i manipulację
• redaguje rozprawkę z tezą bądź hipotezą, formułuje odpowiednie argumenty i popiera je odpowiednimi przykładami
• pisze wywiad
• stosuje akapity, dba o spójne nawiązania między poszczególnymi częściami wypowiedzi
• zachowuje poprawność językową i stylistyczną tworzonego tekstu
• wykazuje dbałość o estetykę zapisu oraz poprawność ortograficzną i interpunkcyjną
• opisuje dzieło malarskie z odniesieniem do odpowiednich kontekstów; odczytuje sensy przenośne w tekstach kultury, takich jak obraz, plakat, grafika
• w tekstach własnych wykorzystuje różne formy wypowiedzi, w tym opis sytuacji

 

Kształcenie językowe (gramatyka języka polskiego, komunikacja językowa i kultura języka, ortografia i interpunkcja)

• dostrzega błędy językowe i potrafi je skorygować

• stosuje w tworzonych tekstach podstawową wiedzę językową w zakresie:

– fonetyki (zna różnicę między głoską a literą; rozróżnia samogłoski i spółgłoski, głoski dźwięczne, bezdźwięczne, ustne, nosowe), dostrzega rozbieżności między mową a pismem

– słowotwórstwa i słownictwa (wie, czym są wyraz podstawowy i pochodny, formant, rdzeń, rodzina wyrazów; rozumie różnicę między wyrazem pokrewnym a bliskoznacz­nym, dostrzega zróżnicowanie formantów pod względem ich funkcji), stosuje zasady interpunkcji w ich zapisie, świadomie wzbogaca zasób własnego słownictwa o przysło­wia, powiedzenia, frazeologizmy itp., odróżnia synonimy od homonimów

– fleksji (stosuje wiedzę o częściach mowy w poprawnym zapisie partykuły nie
z różnymi częściami mowy, rozpoznaje imiesłowy, zna zasady ich tworzenia
i odmiany)

– składni (wykorzystuje wiedzę o budowie wypowiedzenia pojedynczego i złożonego
w przekształcaniu zdań pojedynczych na złożone i odwrotnie oraz wypowiedzeń
z imiesłowowym równoważnikiem zdania na zdanie złożone i odwrotnie, dokonuje przekształceń z mowy zależnej na niezależną i odwrotnie

Ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który spełnia wymagania kryterialne na ocenę dostateczną oraz:

Kształcenie literackie i kulturowe

SŁUCHANIE

• słucha nagrań recytacji utworów poetyckich i prozatorskich oraz dostrzega środki wyrazu artystycznego tekstu
• analizuje i rozpoznaje intencję nadawcy wysłuchanego utworu, w tym aluzję, sugestię, manipulację

 

CZYTANIE TEKSTÓW PISANYCH I ODBIÓR INNYCH TEKSTÓW KULTURY

• płynnie czyta teksty współczesne i dawne, stosując się do zasad poprawnej interpunkcji, akcentowania i intonacji
• odczytuje tekst na poziomie przenośnym
• określa funkcję przeczytanego tekstu
• interpretuje tytuł utworu
• wyjaśnia motywy postępowania bohaterów, ocenia ich zachowania i postawy
  w odniesieniu do ogólnie przyjętych zasad moralnych
• dostrzega manipulację, wartościowanie w czytanym tekście, w tym w saty­rze
• określa funkcję środków artystycznego wyrazu
• analizuje elementy świata przedstawionego w utworze, omawia ich funkcję w kon­strukcji utworu
• uzasadnia przynależność gatunkową różnych utworów literackich
• uzasadnia przynależność tekstu prasowego do publicystyki
• wyszukuje i porównuje informacje w różnych tekstach, m.in. popularnonaukowych 
  i naukowych
• odczytuje sensy przenośne i symboliczne w odbieranym tekście

 

MÓWIENIE

Tworzenie wypowiedzi (elementy retoryki, mówienie i pisanie)

• płynnie mówi na podany temat, starając się zachować zasady poprawności językowej i stylistycznej
• uzasadnia własne zdanie za pomocą rzeczowych argumentów
• dobiera środki językowe w zależności od adresata wypowiedzi w oficjalnych
  i nieoficjalnych sytuacjach mówienia
• aktywnie uczestniczy w dyskusji
• wystrzega się brutalności słownej, kłamstwa i manipulacji w wypowiedzi ustnej
• pisze na temat, stosując funkcjonalną kompozycję logicznej wypowiedzi, polemizuje ze stanowiskiem innych, formułuje rzeczowe argumenty poparte celnie dobranymi przykładami
• dobiera i stosuje środki językowe odpowiednio do sytuacji i odbiorcy oraz rodzaju komunikatu
• prezentuje w dyskusji swoje stanowisko, rozwija je odpowiednio dobranymi argumen­tami, świadome stosuje retoryczne środki wyrazu
• reaguje z zachowaniem zasad kultury na zjawisko brutalności słownej, kłamstwo
  i manipulację
• w rozprawce dobiera odpowiednie argumenty, w których odwołuje się do kontekstu literackiego, popiera je odpowiednimi przykładami
• pisze wywiad, wykorzystując zdobytą z różnych źródeł wiedzę na temat podjęty
  w rozmowie
• opisuje dzieło malarskie z odniesieniem do odpowiednich kontekstów; podejmuje próbę interpretacji tekstu kultury, np. obrazu, plakatu, grafiki
• w tekstach własnych wykorzystuje różne formy wypowiedzi, w tym mowę zależną
  i niezależną w celu dynamizowania akcji i charakteryzowania bohatera

 

Kształcenie językowe (gramatyka języka polskiego, komunikacja językowa i kultura języka, ortografia i interpunkcja)

• umiejętnie stosuje wiedzę językową w zakresie:
• dokonuje korekty tworzonego tekstu
• analizuje elementy językowe w tekstach kultury (np. w reklamach, plakacie, w piosence), wykorzystując wiedzę o języku w zakresie:

– fonetyki (zna różnicę między głoską a literą; rozróżnia samogłoski i spółgłoski, głoski dźwięczne, bezdźwięczne, ustne, nosowe), dostrzega rozbieżności między mową a pi­smem

– słowotwórstwa i słownictwa (wie, czym są wyraz podstawowy i pochodny, formant, rdzeń, rodzina wyrazów; rozumie różnicę między wyrazem pokrewnym a bliskoznacz­nym, dostrzega zróżnicowanie formantów pod względem ich funkcji), stosuje zasady interpunkcji w ich zapisie, świadomie wzbogaca zasób własnego słownictwa o przy­sło­wia, powiedzenia, frazeologizmy itp., odróżnia synonimy od homonimów

– fleksji (stosuje wiedzę o częściach mowy w poprawnym zapisie partykuły nie z róż­nymi częściami mowy, rozpoznaje imiesłowy, zna zasady ich tworzenia i odmiany)

– składni (wykorzystuje wiedzę o budowie wypowiedzenia pojedynczego i złożonego w przekształcaniu zdań pojedynczych na złożone i odwrotnie oraz wypowiedzeń z imiesłowowym równoważnikiem zdania na zdanie złożone i odwrotnie, dokonuje przekształceń z mowy zależnej na niezależną i odwrotnie

Ocenę bardzo dobrą otrzymuje uczeń, który spełnia wymagania kryterialne na ocenę dobrą oraz:

Kształcenie literackie i kulturowe

SŁUCHANIE

• słucha nagrań recytacji utworów poetyckich i prozatorskich oraz dostrzega i ocenia zabiegi związane z prezentacją walorów artystycznych tekstu

 

CZYTANIE TEKSTÓW PISANYCH I ODBIÓR INNYCH TEKSTÓW KULTURY

• płynnie czyta teksty współczesne i dawne, stosując się do zasad poprawnej interpunkcji, akcentowania, intonacji oraz uwzględnia budowę wersyfikacyjną, a także organizację rytmiczną utworu poetyckiego
• odczytuje tekst na poziomie przenośnym i symbolicznym
• wartościuje zachowania i postawy bohaterów, uwzględniając motywy ich postępowania i odwołując się do ogólnie przyjętych zasad moralnych
• ustosunkowuje się do różnych sposobów oddziaływania tekstu na odbiorcę, takich jak manipulacja itp.
• określa funkcję środków artystycznego wyrazu, a zwłaszcza symbolu i alegorii
• interpretuje symbole występujące w różnych tekstach kultury

 

Tworzenie wypowiedzi (elementy retoryki, mówienie i pisanie)

• udowadnia swoje racje za pomocą rzeczowych argumentów ułożonych w logiczny wywód
• aktywnie uczestniczy w dyskusji, używając środków językowych wyrażających stosunek mówiącego do przedstawianych treści i nawiązując do wypowiedzi przedmówców, podejmuje próby prowadzenia dyskusji
• charakteryzując postać fikcyjną, ocenia i wartościuje jej zachowania i postawy
  w odniesieniu do ogólnie przyjętych norm moralnych
• analizuje uczucia własne i bohaterów literackich,
• próbuje interpretować głosowo wygłaszany tekst, m.in. przez poprawne stosowanie pauz w tekście zawierającym przerzutnie,
• pisze wypowiedzi logiczne, spójne i przejrzyste pod względem kompozycyjnym
  i poprawne pod względem językowym, stylistycznym, ortograficznym oraz inter­punkcyjnym
• dobierając odpowiednie słownictwo, tworzy tekst wyrażający intencje nadawcy
• posługuje się odpowiednimi argumentami i przykładami w celu uzasadnienia własnego zdania
• posługując się bogatym słownictwem, redaguje różne formy wypowiedzi, m.in. opowiadanie z elementami dialogu i monologu, opisu, charakterystyki, zróżnicowane stylistycznie i funkcjonalnie opisy, recenzję i notatkę (różnorodne postaci) oraz pisma użytkowe
• odwołując się do kontekstów, tworzy rozprawkę z tezą lub hipotezą

 

Kształcenie językowe (gramatyka języka polskiego, komunikacja językowa i kultura języka, ortografia i interpunkcja)

• wykorzystując wiedzę o języku, analizuje elementy językowe w tekstach kultury jako świadome kształtowanie warstwy stylistycznej tekstu
• świadomie stosuje wiedzę językową w zakresie treści materiałowych przewidzianych programem nauczania w zakresie fonetyki, fleksji, składni, słownictwa

 

Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który spełnia wymagania kryterialne na ocenę bardzo dobrą oraz:

Kształcenie literackie i kulturowe

SŁUCHANIE

• słucha i rozumie wypowiedzi kolegów i nauczyciela jako aktywny uczestnik różnych sytuacji mówienia w czasie zajęć lekcyjnych
• analizuje i wykorzystuje w nowych sytuacjach dydaktycznych informacje wybrane
  z wysłuchanego tekstu

 

CZYTANIE TEKSTÓW PISANYCH I ODBIÓR INNYCH TEKSTÓW KULTURY

• czyta różne teksty (zarówno współczesne, jak i dawne, przewidziane w programie nauczania) na poziomie dosłownym, przenośnym i symbolicznym
• samodzielnie interpretuje teksty pisane i inne teksty kultury, uwzględniając intencję nadawcy oraz konteksty niezbędne do interpretacji
• praktycznie wykorzystuje informacje wybrane z tekstu literackiego, popularnonauko­wego, naukowego
• krytycznie ocenia i wartościuje treści, zachowania i postawy przedstawione w utwo­rach w odniesieniu do systemu moralnego i etycznego

Tworzenie wypowiedzi (elementy retoryki, mówienie i pisanie)

• samodzielnie buduje spójne, logiczne, rzeczowe wypowiedzi na podany temat,
  w których przedstawia własne stanowisko, lub za pomocą popartych przykładami argumentów uwzględniających różne konteksty kulturowe dowodzi przyjętych racji
• aktywnie uczestniczy w dyskusji jako dyskutant lub przewodniczący, rzeczowo przedstawia swoje stanowisko i wnioski
• interpretuje głosowo wygłaszany z pamięci lub czytany tekst, uwzględniając funkcję zastosowanych środków stylistycznych
• oceniając pracę innych, przedstawia krytyczną, rzeczową refleksję wynikającą
  z wnikliwej analizy wykonanych zadań i erudycji polonistycznej 

• pisze wypowiedzi oryginalne pod względem sposobu ujęcia tematu, w tym rozprawkę z hipotezą; wykazuje się szczególną dbałością o poprawność językową, bezbłędny zapis, logiczną kompozycję

• tworzy oryginalne notatki, posługując się bogatym słownictwem
• redaguje dłuższe formy wypowiedzi
• podejmuje próby własnej twórczości literackiej

 

Kształcenie językowe (gramatyka języka polskiego, komunikacja językowa i kultura języka, ortografia i interpunkcja)

• wykorzystując wiedzę o języku, odczytuje sensy symboliczne i przenośne w tekstach kultury jako efekt świadomego kształtowania warstwy stylistycznej wypowiedzi

• samodzielnie poszerza wiedzę językową i wykorzystuje ją we własnych wypowiedziach